ALERGIA KONTAKTOWA - metale i ich sole też mogą uczulać

Metale i ich sole często uczulają kontaktowo - są haptenami, substancjami, które w kontakcie ze skórą stają się alergenami i wywołują miejscową lub odległą zmianę zapalną. Najczęściej uczulają kobalt, nikiel, chrom i pallad.

Uczulenie na nikiel dotyczy aż 17 % kobiet i 3 % mężczyzn. 

W skład implantów wchodzą również inne metale niż kobalt, chrom czy nikiel mogą to być :

  • tytan,
  • molibden,
  • wanad,

one również mogą uczulać kontaktowo chociaż zdecydowanie żadziej niż wymienione wcześniej.

Stopy metali, w tym stal nierdzewna, stopy kobaltowo-chromowo-molibdenowe, stopy tytanowo-aluminiowe są wykorzystywane do produkcji implantów medycznych stosowanych w ortopedii, kardiologii interwencyjnej i stomatologii.

Stosowane w ortopedii elementy metalowe jak ; płyty, śruby, gwoździe i metalowe endoprotezy mogą wywoływać bądź nasilać wyprysk kontaktowy lub powodować zmiany na skórzy w innym miejscu np. wykwity pokrzywkowe.

Alergia na metale zawarte w protezach może być powodem rozluźnienia wszczepów czy protez , czy miejscowych stanów zapalnych.

 

Gdy zachodzi podejrzenie alergii na metale celowe jest wykonanie testów kontaktowych przed planowaną operacją.

 testy na metale_płatkowe

W przypadkach nadwrażliwości na metal protezy obserwowano objawy wyprysku kontaktowego nad miejscem implantacji ale również na skórze innych okolic ciała lub zmiany skórne o typie alergicznego zapalenia naczyń. Może wystąpić zapalenie kości i szpiku na tle alergii kontaktowej bez jakichkolwiek zmian skórnych.  Opisywane są przypadki uczulenia na metale pod postacią krwiopochodnego zapalenia skóry, odczynów ziarniniakowych pokrzywki kontaktowej, alergicznego zapalenia spojówek, alergicznego nieżytu nosa, astmy oskrzelowej a nawet wstrząsu anafilaktycznego.

 

U osób z implantami stawowymi i uczuleniem na metale mogą wystąpić  zmiany wypryskowe, pokrzywka, zapalenie naczyń, przetoki skórne, obluzowanie endoprotezy, obrzęki i stany zapalne tkanek okołoimplantowych.

Nadwrażliwość kontaktowa na metale może być również przyczyną powikłań po wszczepieniu rozrusznika serca oraz w protetyce stomatologicznej.

Chorych u których występują objawy nadwrażliwości na metale można podzielić na dwie grupy.

Pierwsza to chorzy u których już przed zabiegiem mieli objawy alergii kontaktowej ale nie zostało to uwzględnione w wywiadzie i nie wykonano  odpowiednich testów. 

Druga Grupa to osoby, u których objawy nadwrażliwości pojawiły się po raz pierwszy po wszczepieniu jakiegoś metalu.

Celowe jest wykonywanie testów przesiewowych na alergie kontaktową  u wszystkich chorych kwalifikowanych do operacji ortopedycznych  z wszczepieniem implantów metalowych. Alternatywą może być proteza tytanowa ( po testach zawierających tytan ), ponieważ alergia na tytan jest wyjątkowo rzadka.

 

Przed planowanymi zabiegami wszczepienia jakichkolwiek metali konieczne jest:

- zebranie bardzo dokładnego wywiadu w kierunku alergii kontaktowej,

- w przypadkach wątpliwych przeprowadzenie testów uczuleniowych.

Rozważając przyczynę niepowodzeń po endoprotezowaniu, stabilizacji złamania płytką metalową, wszczepieniem rozrusznika serca oraz protetyce stomatologicznej należy zawsze wziąć pod uwagę alergię kontaktową i wykonać u pacjenta odpowiednie testy.

Tradycyjnym materiałem endoprotezy cementowej stawu biodrowego jest stal nierdzewna chromowo-niklowa, w endoprotezie bezcementowej najczęściej używa się stopu tytanu, aluminium i wanadu.

Stopy dentystyczne są częstą przyczyną alergii. Zmiany chorobowe występują wówczas na śluzówkach jamy ustnej ale mogą obejmować również inne okolice skóry.

Stenty naczyniowe: obecnie udowodniono, że osoby uczulone na złoto, którym wszczepiono stenty pokryte tym metalem mają zwiększone ryzyko pojawienia się restenozy w stencie. Uczulenie na metal obecny w stencie może być odpowiedzialny za skurcz naczynia wieńcowego i zawał serca pomimo stentowania.

 

PRZYKŁADY SKŁADÓW IMPLANTÓW ORTOPEDYCZNYCH :

  • Stop Titanium TA6V : aluminium, wanad, żelazo, tytan
  • Stop Titanium  T40 : węgiel, żelazo, tytan
  • INOX – Stainless 316L – mangan, chrom, molibden, nikiel, miedź, żelazo
  • Nitinol : nikiel, miedź, kobalt, tytan
Powrót do listy